Max Kohn is een zware crimineel met een slopende hartziekte. Op een dag ontwaakt hij in een ziekenhuisbed met een donorhart. Het hart van een priester. Hij heeft extra tijd gekregen, dankzij de goedheid van een ander. Max besluit de goede werken van de priester voort te zetten. Hij krijgt zijn kans als een groepje jonge geradicaliseerde Marokkanen basisschool VSV in Amsterdam-Zuid binnendringt. De moslimfundamentalisten eisen de vrijlating van Mohammed Bouyeri, de moordenaar van Theo van Gogh. Woede en paniek slaan door het land. Max Kohn, de crimineel met het priesterhart, zet zijn leven op het spel om de zestig kinderen en acht onderwijzeressen van de VSV te ontzetten. In het oog van de storm moet hij in het reine zien te komen met zijn ex-geliefde, met de zoon van zijn jeugdvriend – met zijn verleden. 

Leon de Winter schreef een genadeloos spannend boek, met een scherpe politieke component. VSV is een verhaal over vriendschap en verraad, over trouw aan een ideaal en trouw aan jezelf, over het kwade en het goede. Een roman die je tot de laatste bladzijde gegijzeld houdt. 

Een crimineel, een gijzeling, een razend knappe plot – een echte De Winter. 

464 pagina's

NUR 301

Om te beginnen: ik ben geen lezer van literair werk. Ik hou van epische fantasy, van boeken met een magisch tintje en van historische romans. Bij Magic Tales worden alleen boeken gerecenseerd die een magisch tintje hebben, dus toen VSV van Leon de Winter op de lijst verscheen, was ik erg nieuwsgierig en ben ik de uitdaging uitgegaan om uit mijn veiligheidszone te stappen en literatuur te lezen. En daar heb ik geen spijt van! VS is een zeer hedendaagse roman. Voor mij heeft het niets met magie of fantasy te maken. Ja, wijlen Theo van Gogh wordt als engel opgevoerd, en dus is het niet helemaal van deze wereld, maar daar blijft het ook echt bij. 

Het verhaal speelt in het nu, in ons eigen Nederland (soms in het hiernamaals), dat geteisterd wordt door een terroristische aanslag. Het is een superspannend verhaal waarin De Winter een heel blik aan personages en perspectieven opvoert. Theo Van Gogh, crimineel Bram Kohn, zijn vroegere geliefde Sonja Verstraete, Piet Hein Donner, Job Cohen en zelfs Geert Wilders. Wat ik erg knap vond, was de uitwerking van de onderlinge relaties tussen al deze personen. Iedereen was op een of andere manier met de andere personages gelieerd. Soms verrassend, soms wat makkelijker, maar erg boeiend! Die banden tussen de personages versterkten het verhaal. En de meeste perspectieven waren zeer geloofwaardig. Bijvoorbeeld die vanuit de extremistische moslim. Dat is geen makkelijk perspectief om je als schrijver in te verdiepen en die gedachtegangen weer te geven. Maar ik geloofde die stukken volledig. Het perspectief dat ik het minste vond, was die van Nathan. Het jongetje kwam erg irritant over en ik heb niet het idee dat de schrijver dat bedoelde. Maar ook Nathan had zijn rol in het grotere geheel. 

Wat je in fantasy bijna nooit ziet, is dat de auteur zichzelf een rol geeft. De Winter schreef over en vanuit De Winter, had een aardige rol in zijn eigen roman. Apart! Wat natuurlijk ook een diepere impact aan het verhaal geeft, is dat je de meeste mensen die worden opgevoerd kent (in ieder geval van naam). Voor in het boek wordt duidelijk gemaakt dat het geschrevene een roman is, maar je vraagt je als lezer toch steeds af wat nu waar is en wat verzonnen is. Je krijgt toch weer een andere blik op politiek, bekend en machthebbend Nederland. Ons koude kikkerlandje wordt zelfs boeiend. 

Ik heb ook ontzettend veel respect voor de research die de auteur heeft gedaan. Het boek staat vol met details, geloofwaardige details, die de implicatie van wat er geschreven wordt, alleen maar groter maakt. Soms werden de details wel als infodump gebracht, maar goed, dat mag vast bij literatuur. In het begin maak je kennis met engel Theo Van Gogh. Op een heerlijk denigrerend toontje, dat echt paste bij Theo. Per hoofdstuk wisselt het boek van perspectief en ontvouwt het plot zich. Na een derde zakte voor mij de spanning een beetje in, maar naar het einde toe werd het echt ontzettend spannend! Ik werd helemaal meegesleurd met het verhaal en kon niet meer stoppen met lezen. Alleen het einde zelf, dat vond ik een beetje een teleurstelling. De ontwikkeling die Theo inmiddels heeft doorgemaakt, wil er bij mij niet in, hoewel de auteur zijn best heeft gedaan de lezer te overtuigen. Ook de rol die Theo in het eindspel speelt, vind ik nogal flauw, een dooddoener. En dat is jammer, want het boek is heerlijk leesvoer, maar dooft als een nachtkaars uit. 

Vervolgens komt er nog een soort van epiloog, waarin de laatste eindjes aan elkaar geknoopt worden, de kaft (die mij niet echt aansprak) eindelijk betekenis krijgt en de schrijver zorgt voor een happy end. Dat had voor mij niet meer gehoeven. Maar wie ben ik? 

Ondanks de kleine kritische punten heb ik absoluut genoten van dit boek. De Winter heeft mij laten zien dat literatuur niet saai of langdradig hoeft te zijn. Het is snel geschreven (af en toe wat herhaling, maar daar ontkom je bijna niet aan met zoveel perspectieven), hier en daar prachtige zinnen of beelden (zoals een wurgend verlangen naar een geliefde) en een super intrigerend plot. Je moet gewoon verder lezen en als het uit is, blijft het verhaal doorspelen in je hoofd. Het is zo realistisch, zo dicht bij huis, dat het angstaanjagend is. De titel is voor de lezer nietszeggend. Op een gegeven moment wordt VSV genoemd in de lopende tekst. Dat vond ik jammer, omdat ik toen al wist dat het daar naartoe moest werken, en dan ga je toch de puzzelstukjes al leggen. Volgens mij was het spannender geweest als je je als lezer nog iets langer had mogen afvragen: wat of wie is die VSV nou? Ik weet het antwoord inmiddels. VSV is een gaaf, goed geschreven boek dat je zeker gelezen moet hebben.